Początki działalności PTTK w Dobczycach

Odsłony: 1119

Prapoczątki ruchu turystycznego w Dobczycach.

(z kroniki spisywanej przez Krzesława Stokłosę)

Ruch turystyczny w Dobczycach rozwijany był indywidualnie przez paru miłośników gór. Do nich zaliczyć należy przede wszystkim Naczelnika Poczty z lat 1940-46 Tadeusza Troskiewicza.

Z jego inicjatywy utworzono pierwsze koło turystyczne. Był on znakomitym I zapalonym organizatorem wszelkiego rodzaju pożytecznych imprez, jak chociażby praca w Klubie Sportowym „Raba", organizacja przedstawień i wieczorków, wycieczek itp.
Niestety okres wojenny, w którym działał nie pozwolił mu rozszerzyć działalności na większą skalę. Bardzo aktywnym turystą był również Józef Płonka z Dobczyc, mieszkający co prawda w Gliwicach, jednak w okresie letnim organizujący piesze wycieczki tiirystyczno-górskie w okolice Dobczyc i Beskidów. Na czoło organizatorów turystyki wybijają się w 1952 roku tacy koledzy, jak; Władysław Kowalski, Kazimierz Kośmider, Krzesław Stokłosa, Aleksander Dudek, którzy już w tym roku zdobyli 4 odznaki GOT. Wyłoniła się potrzeba lepszego zorganizowania, i tak...

Początki.

28 września 1952 roku tych czterech kolegów, do których dołączyli ponadto Mieczysław Kopta, Aleksander Stoch, Ludwik Grandys, Marian, Aleksander i Bolesław Żuławińscy, Kazimierz Kowalski, Franciszek Polak, Władysław Smoleń, Władysław Płoskonka, Wacław Piech założyli Koło STTK w Dobczycach.

Potrzeba powołania takiego Koła PTTK nakierowana była na zaspokojenie zainteresowań, szczególnie ludzi młodych, na poznanie piękna gór, okolicy, zajęcie się opiek± nad zabytkami kultury i przyrody, pisanie o historii Dobczyc itp.

Drugim ważnym elementem było "odciągnięcie kogo się tylko da od zgubnych nałogów toczących wielu, nawet spośród młodzieży" - jak pisał kronikarz. Organizowane w tym czasie bowiem liczne wycieczki samochodowe w góry były właściwie „urządzaniem szynku na kółkach". Powstanie więc koła PTTK było niejako antidotum na tę pseudo turystykę. Znamienne! W kole powstały dwie komisje: narciarska i krajoznawcza. Były też i osiągnięcia.

Pierwsze imprezy i trofea.

7-10 lutego 1952 - udział w I Rajdzie Narciarskim PTTK z - metą na Gubałówce w Zakopanem. Drużyna pod nazwą „Włókniarz z Dobczyc", złożona z 10 osób na 288 drużyn, znalazła się w pierwszej sześćdziesiątce, i jako jedna z niewielu dotarła na metę w komplecie.
Zważyć należy, że warunki śniegowe były bardzo ciężkie. Np. na Łysinie mniejsze drzewa były całkowicie zasypane śniegiem, a na Turbaczu warstwa śniegu wynosiła 330 cm.
Dodać należy do tego wiatry i burze śnieżne.

Etapy tego Rajdu to:
I - Dobczyce - Myślenice - Chełm - Łysina - Lubomir - Lubogoszcz - Mszana Dolna.
II - Mszana Dolna - Niedźwiedź - Stare Wierchy - Turbacz - Łopuszna.
III - Łopuszna - Białka Tatrzańska - Poronin.
IV - Poronin - Gubałówka.

Były też tragedie tego Rajdu. Drużyna „Stali" Katowice w Kasinie Wielkiej wpadła pod pociąg. 2 osoby zabite. Drużyna z Dobczyc w całości i szczęśliwie dotarła do mety. Byli to: Krzesław Stokłosa (kierownik drużyny), Zdzisław Janusz (zastępca kierownika) i członkowie: Mieczysław Kopta, Czesław Zuhwiński, Jan Bobowski, Jan Stoch, Lucjan Dudek, Władysław Pazdur, Czesław Rapacz, Wawrzyniec Drozdowicz. Zdobyli wtedy brązowe Górskie Odznaki Narciarskie.

Co dalej.

To cała kaskada imprez i zdobyczy. Coraz więcej uczestników. Różne grupy turystyczne, których przewodnikami byli koledzy z Kola PTTK przemierzały turystyczne szlaki. Poznawano Beskidy i Tatry. Tylko w lecie 1952 roku zdobyto 14 Górskich Odznak Turystycznych (GOT). Jeżdżono rowerami i to na trasach kilkudziesięcio kilometrowych. Równolegle działano organizacyjnie. Po wstępnych uzgodnieniach z mgr Władysławem Krygowskim - Sekretarzem ZG PTTK i Prezesem Albertem z Zarządu Okręgowego - przystąpiono do organizowania Koła i budowania jego planu pracy. Już wtedy, oprócz działalności turystycznej rozłożonej na specjalistyczne komisje - powołano Komisję Ochrony Zabytków. Wspierał ją dr Wiktor Medwecki - Wojewódzki Konserwator Zabytków. Nawiązano współpracę z nauczycielami, członkami Spółdzielni Szewskiej i Samopomocy Chłopskiej.

Pierwsze Walne Zebranie członków.

Odbyło się 16 października 1952 roku. Obecnych było 36 osób. Wybrano Zarząd w składzie:
Prezes - mgr Władysław Kowalski, V-ce prezes - mgr Krzesław Stokłosa, Sekretarz - mgr Kazimierz Kośmider, Skarbnik - Aleksander Dudek.
Członkowie: Józef Duda, Franciszek Gorączko, Eugenia Wątorek, Łucja Drozdowicz.
Plan pracy obejmował 15 pozycji i uwzględniał oprócz działalności organizacyjnej - propagowanie w różnych formach idei turystyki, współpracy z innymi organizacjami i społeczeństwem, jak również szeroko rozumianą ochronę zabytków. Biuro Koła znajdowało się w pomieszczeniach Spółdzielni Szewskiej w Rynku w Dobczycach.

Turystyka i kultura.

Tak właśnie. Te dwa elementy przewijały się ze sobą. Już 27 grudnia 1952 roku, pod kierunkiem Józefy Rapaczowej i Władysława Kowalskiego rozpoczęto próby "Skąpca" Moliera. Trzon zespołu tworzyli:
Przewodniczący - Władysław Kowalski, V-ce - Mieczysław Jamka, Reżyser - Maria Rapacz. Suflerzy: Aleksander Dudek, Józefa Marczynska, Kierownik sali - Kazimierz Kośmider. Grali: Joanna Kubicka, Bronisława Baran, Maria Rapacz, Marcin Polończyk, Władysław Kudlik, Edward Kalęba, Józef, Kazimierz i Władysław Kowalscy, Julian Krase, Mieczysław Jamka, Adam Słonka i Aleksander Żuławiński. W dniu 31 grudnia 1952 Koło liczyło 37 członków. Posiadało też własny maj±tek w kasie w wysokości - 82 złotych.

1953 rok.

Kolo otrzymało w darze od sekcji narciarskiej Oddziału Krakowskiego 10 par podniszczonych nart.
25 stycznia 1953 roku wystawiono sztukę Moliera pt. „Skąpiec", na którą bilety wykupiono na 4 dni przed premier±. Tłumy paruset ludzi bombardowały drzwi wejściowe. Z biletów wstępu po 6, 8, 10 złotych - zebrano 2.450 złotych. W przerwach przedstawienia przygrywała bezpłatnie orkiestra braci Słonków. 8 lutego 1953r. podpisano umowę o współpracy pomiędzy Kołem PTTK, a Zrzeszeniem Sportowym - Start - Raba Dobczyce. Postanowiono współnie dokończyć budowę świetlicy w budynku przy Starej Elektrowni przy ul. Podgórskiej 2. Zarząd PTTK przekazał na ten cel - 2.400 zł.

1 marca 1953r. z polecenia Zarządu Okręgu PTTK w Krakowie, Koło PTTK zostało mianowane Oddziałem PTTK w Dobczycach. 29 marca 1953 roku odbyło się zebranie Oddziału, wybrano Zarząd w składzie: Prezes - Władysław Kowalski, V-ce prezes - Krzesław Stokłosa. Sekretarz - Kazimierz Kośmider, Skarbnik - Aleksander Dudek i członkowie: Franciszek Gorączko, Roman Biliński i Maria Rapacz. Po rezygnacji Władysława Kowalskiego w dniu 27 lipca 1953 - prezesem Oddziału został Kazimierz Kośmider, a sekretarzem Marian Żuławiński.
Koledzy z Koła podejmowali różne zadania, jak chociażby wykonanie analizy jakościowej wody z 26 źródeł z okolic Dobczyc i Myślenic. Koledze Stokłosie pomagał w tym p. Józef Moryc, nie mówiąc o wsparciu Józefa Dudy - Przew. MRN w Dobczycach. 3 sierpnia 1953r. Zarząd otrzymał ostrą naganę od Zarządu Okręgu w Krakowie za nieprzysłanie sprawozdania z działalności 17 sierpnia 1953r. na drzwiach domu w Rynku 27 zawieszono szyld wykonawstwa Józefa Polaka treści: Polskie Towarzystwo Turystyczno Krajoznawcze w Dobczycach - Sekretariat.

Smutne lecz prawdziwe.

Zespół teatralny, w wyniku antagonistycznych rozgrywek odgrodził się od PTTK, działając w ramach KS START, mimo, że Oddział PTTK tylko na wybudowanie świetlicy przekazał w 1953 roku 4.500 zł, nie licząc robocizny. Złamano tym samym umowę o współpracy.

1954 rok.

Jest to rok osłabionej działalności Oddziału. Władysław Kowalski - pracujący w Krakowie i Krzesław Stokłosa „piastujący" dziecko nie mają czasu jeździć do Dobczyc, a jednak:

• dokonano przeglądu szlaku turystycznego na Łysinę,
• ustawiono drogowskazy na trasach turystycznych,
• wystąpiono do władz z wnioskiem o zabezpieczenie murów miejskich,
• współorganizowano Zjazd Opiekunów Zabytków w Krakowie z pobytem w Dobczycach.

19 listopada 1954 roku - Zarząd Oddziału, po zreorganizowaniu się w Koło - włączony został do Oddziału PTTK w Myślenicach.

• « poprz.
• nast. »